Geschiedenis van de beurs

Een instituut waar gehandeld wordt in aandelen, obligaties en/of opties, zie effectenbeurs, beurshandel.

Een effectenbeurs is een organisatie die het mogelijk maakt om effecten, aandelen, obligaties en andere waardepapieren te verhandelen.

Kopers en verkopers kunnen via de handelsfaciliteit die de effectenbeurs biedt hun waardepapieren aan elkaar aanbieden. Tegenwoordig geschiedt de handel via computersystemen. In het verleden vond de handel fysiek plaats. Amsterdam had de eerste effectenbeurs ter wereld omdat hier ook het eerste bedrijf ter wereld opgericht was dat aandelen uitgaf: de VOC. De handel vond plaats in een speciaal daarvoor ontworpen gebouw aan het Rokin, later op het Beursplein. Aan het eind van de 20e eeuw eindigde de fysieke handel en ging ook deze beurs over op computer- of schermhandel.

Beurzen waar aandeelbewijzen, schuldbrieven, winst- en oprichtersbewijzen, optiebewijzen, warrants en soortgelijke waardepapieren worden verhandeld dienen zich aan strikte regels te houden zoals beschreven in de Wet toezicht effectenverkeer 1995.

Hierdoor is het aantal effectenbeurzen in Nederland geminimaliseerd tot de beurs van Amsterdam.

Wanneer begon de beurshandel?

Beurshandel is het handelen in aandelen, opties en andere effecten, een soort actuele maar ook virtuele waardebepaling van beursgenoteerde bedrijven. De koers van het ogenblik bepaalt de prijs en de winst bij verkoop, hoewel er een aantal veel ingenieuzere constructies is bedacht voor deze vorm van handel. In Nederland mogen alleen NV's een beursnotering aanvragen.

Het verhaal van de beurs begint in de late Middeleeuwen in de Noord-Italiaanse steden, de grote financiële centra van die tijd. Daar ontstonden de vennootschap, de dubbele boekhouding en de wisselbrief. Wisselbrieven speelden een belangrijke rol in de verdere evolutie van de beurs en werden kredietinstrumenten die verhandeld werden. Zij waren het eerste voorbeeld van de handel in “papier”.

De Italianen brachten hun kennis naar Brugge, dat in de veertiende eeuw het grote Europese handelscentrum was. De Italiaanse kooplui bouwden hun gildehuizen rond het Beursplein in Brugge.

Het ontstaan van de naam beurs

De naam Beurs werd ontleend aan de familie Van de Buerse die op dit plein twee herbergen uitbaatte. Waarden en herbergen speelden vanouds een aanzienlijke rol in de handel. Kooplieden ontmoetten elkaar in de herbergen en de waar speelde vaak de rol van makelaar. De etymologische oorsprong van de naam “Beurs” is dan ook rechtstreeks verbonden van deze familie Van der Buerse waarvan het wapen, bestaande uit drie beurzen in het fronton van één van de twee herbergen was gebeeldhouwd. Dit uithangbord gaf dan ook zijn naam aan de vergaderplaats: men begaf zich “ter beurze”. Ook afgeleid van het Italiaanse “bursa” wat geldbeurs betekent.

In de zestiende eeuw nam Antwerpen de rol van Brugge over. Thomas Gresham was zo enthousiast over de beurs dat hij er ook een in Londen liet bouwen. Het was een exacte kopie van het Antwerpt voorbeeld tot koningin Elizabeth besliste er Royal Stock Exchange van te maken.

Euronext en andere grote namen

In 1602 ontstond in Amsterdam uiteindelijk de eerste effectenbeurs ter wereld, waar gehandeld kon worden in aandelen aan toonder van de Verenigde Oostindische Compagnie.

De Beurzen van Parijs, Brussel en Amsterdam werden op 20 maart 2000 samengesmolten in één enkel bedrijf: Euronext. Deze nieuwe beurs is de grootste in continentaal Europa met eengemaakte marktregels en een uniform systeem voor verrekening, afwikkeling en levering. Eind 2001 nam Euronext ook de Londense beurs voor afgeleide producten Liffe (London International Financial Futures and Options Exchange) over. Begin 2002 trad ook de beurs van Lissabon toe tot Euronext.

Daarnaast zijn er andere potentiële partners nog steeds welkom. Kleine beurzen zoals Luxemburg, Warschau, Athene en Helsinki tonen interesse om in de toekomst tot Euronext toe te treden.

De AEX geeft de actuele stand van de aandelen van de belangrijkste Nederlandse beursgenoteerde bedrijven. In België is dat de Bel20, in Frankrijk de CAC40. In Nederland is er naast de AEX de AMX, ook wel Midkap genoemd; een index van middelgrote bedrijven en de Smallcap-index; een index voor kleine, beursgenoteerde bedrijven.

Op 17 mei 2005 lanceerde Euronext een nieuwe pan-Europese beurs, speciaal voor kleinere bedrijven: Alternext. Deze beurs is voor het midden- en kleinbedrijf en heeft als criteria dat de marktkapitalisatie tussen de €10 en €80 miljoen ligt. In 1997 werd er ook al geprobeerd een pan-Europese beurs voor het MKB op te zetten, Nmax, maar dit werd geen succes.

Enkele grote, internationale beurezen en -indices

  • New York Stock Exchange, NYSE
  • NASDAQ
  • Euronext
  • Tokyo Stock Exchange
  • London Stock Exchange
  • Deutsche Börse
  • Dow Jones Index
  • AEX Index
  • Nikkei Index

Realtime koersen AEX, AMX en AScX, koersen buitenland, beursnieuws, grafieken, analyse en opinie. Artikelen voor beginners en professionals. Beleggen begint bij nlbeurs.nl.

Lees alle artikelen

Voor al uw vragen
Stefan Nguyen info@nlbeurs.nl

Hier kan een banner, hierboven kan ook desnoods weg.